Sai lầm khi dạy con mà hầu như bậc cha mẹ nào cũng mắc phải

1. “Làm tốt lắm con yêu!”
Việc bạn thường xuyên lặp lại lời khen này thực ra lại không hề tốt như bạn nghĩ. Bởi lẽ, nếu trẻ cứ liên tục được người khác đánh giá cao, dần dần bé sẽ không còn muốn phấn đấu nữa, sinh ra tính tự mãn và đôi khi là ngủ quên trên chiến thắng.
Vậy nên, thay vào đó thì bạn có thể động viên trẻ “Con đã cố gắng rất nhiều”. Bằng cách đó thì bạn có thể hướng con trẻ tới tầm quan trọng của sự nỗ lực, cố gắng hơn là kết quả, đồng thời rèn cho trẻ tính kiên trì và không nản lòng mỗi khi thất bại.
2. “Con thật đúng là một bé ngoan!”
Nghe có vẻ chẳng có gì sai đúng không. Nhưng thực tế thì bạn không nên khen trẻ như thế, bởi nếu làm vậy thường xuyên,nhất là khi bạn yêu cầu bé làm một việc gì đó, thì trẻ sẽ dần hình thành một suy nghĩ rằng: à bố mẹ chỉ khen mình “ngoan” khi mình làm tốt việc được giao thôi. Khi đó, việc trở thành một bé ngoan lại biến thành một áp lực rất lớn đối với con trẻ. Lúc bé, điều đó thật sự không quá ảnh hưởng, nhưng trong tương lai, việc này sẽ trở nên nghiêm trọng dần khi trẻ lớn lên ,đi học. Trẻ sẽ không muốn làm xấu đi hình ảnh đứa con ngoan trong lòng cha mẹ, vậy nên lúc nào cũng phải học thật giỏi, chăm làm ,hiền lành ngoan ngoãn được thầy cô bạn mến,cố gắng trở thành một dạng “côn nhà người ta” theo cách rất miễn cưỡng.
Trong trường hợp này, những lời khen đại loại như “Bố/ mẹ đánh giá cao việc làm này của con” sẽ có ích hơn nhiều khi trẻ nhận thức được việc chúng làm là có ích nhưng sẽ không bị áp lực lớn như thể đang cố làm hài lòng ai đó.
3. “Bức tranh của con thật đẹp”
Tương tự như việc khen con làm tốt thì bạn đang khiến bé quên mất tầm quan trọng của việc cố gắng, nỗ lực. Thực tế thì không phải đứa trẻ nào cũng sinh ra với đôi tay của hoạ sĩ, nên dù trẻ có cố đến đâu cũng sẽ không thể đẹp được như những bé có hoa tay được. Thay vào đó, thay vì khen tác phẩm của con, sao bạn lại không dành lời khen cho những nỗ lực của bé nhỉ, như vậy trẻ sẽ được kích thích để tiếp tục cố gắng.
Sai lầm khi dạy con mà hầu như bậc cha mẹ nào cũng mắc phải
Khen ngợi bức tranh của trẻ vô tình làm mất đi khả năng sáng tạo trong những tác phẩm sau
Ngoài ra, bạn cũng cần nhớ rằng, bé vẫn mới chỉ là trẻ con thôi, nên khái niệm xấu,đẹp vẫn chưa rõ ràng. Vả lại, việc một bức tranh xấu hay đẹp phụ thuộc rất nhiều vào cách nhìn mỗi người mà. Sao bạn không khen ngợi bé về những sáng tạo tuyệt vời trong bức hoạ cơ chứ, bé sẽ vui lắm đấy.
4. “Con dừng ngay việc đó lại”
Tâm hồn của một đứa trẻ thực sự rất non nớt, trong sáng, vậy nên đừng tạo thói quen đe doạ hay sử dụng bạo lực với trẻ. Trẻ sẽ lớn lên với suy nghĩ rằng mọi thứ người khác không đồng ý có thể dùng bạo lực để đạt được. Và vô tình, bạn đã phá tan đi sự ngây ngô trong tâm hồn con trẻ.
Thay vì trách mắng, đe doạ hay thậm chí dùng roi vọt như cái cách các ông bố bà mẹ Việt Nam hay làm, tại sao bạn không thử ngồi xuống nói chuyện, giảng giải cho con hiểu. Rất có thể, trẻ làm sai vì không biết, hoặc vì một lí do nào đó, nên hãy lắng nghe một chút nhé, trẻ sẽ cảm thấy mình được tôn trọng và lần sau sẽ có thể thoải mái chia sẻ với cha mẹ hơn.
5. “Con yêu,nếu con làm tốt bố mẹ sẽ thưởng cho con…”
Khuyến khích trẻ bằng vật chất là một cách cực kì thông dụng và cũng có thể đem đến hiệu quả tức thì, nhưng về lâu về dài thì lại tạo nên cho trẻ một thói quen rất xấu. Bé sẽ quen dần với việc làm để hưởng lợi ích, và đến khi bạn không cho trẻ nữa thì chúng sẽ kháng cự lại.
Vậy nên, lần sau, nếu muốn nhờ trẻ làm gì, hãy thể hiện sự quan tâm, biết ơn hay trân trọng của mình bằng những lời cảm ơn, những lời động viên tinh thần, sẽ khích lệ trẻ cố gắng hơn. Còn nếu trẻ không còn làm những hành vi tốt đó nữa, hãy thử nhắc chúng về những lần được khen trong quá khứ, chẳng hạn “Hôm qua con quét nhà sạch lắm, mẹ cảm ơn nhé. Hôm nay con ngoan của mẹ sẽ lại tiếp tục phát huy đúng không nào…”
6. “Con thông minh thật đấy!”
Đừng lầm tưởng rằng việc bạn khen bé thông minh thì sẽ làm con trẻ thêm tự tin nhé và tự hào về bản thân nhé. Thực tế thì bạn đang đặt lên vai trẻ một áp lực rất lớn. Vì bạn nói trẻ thông minh, nên lần sau chúng sẽ lại cố làm tốt để được khen. Nếu tiếp tục được bạn khen ngợi thì không sao, nhưng nếu chẳng may trẻ làm gì đó không vừa ý bạn, chúng sẽ lập tức cả, thấy tự ti, thấy rằng mình không còn thông minh nữa chăng… Hay trong một trường hợp khác, thì việc bạn khen trẻ thông minh, tài giỏi quá sớm cũng sẽ có thể hình thành nên một sự tự kiêu trong trẻ, rằng mình thông minh và không cần học nữa.
Thế nên các bậc phụ huynh hãy khéo léo lựa chọn ngôn từ để khích lệ các bé sao cho phù hợp nhé.
7. “Nín ngay cho mẹ/bố”
Câu nói này dường như rất quen thuộc với các ông bố bà mẹ mỗi khi con khóc phải không. Thực ra, bạn không nên ra lệnh cấm trẻ khóc như vậy, bởi đó vốn dĩ là một nhu cầu thể hiện tình cảm ,cảm xúc của mỗi con người. Và ngay cả chính bạn không phải hồi nhỏ cũng đã khóc rất nhiều hay sao, vậy cớ sao bạn lại tước đi cái quyền đó của trẻ? Lâu dần, trẻ sẽ hiểu rằng, khóc là thứ gì đó rất xấu, và trẻ sẽ phải kìm nén để không khóc.

Sai lầm khi dạy con mà hầu như bậc cha mẹ nào cũng mắc phải
Khi con gặp chuyện không hay và muốn khóc, cha mẹ hãy lặng lẽ ngồi bên con và cứ để cho con khóc
Nghe thì chẳng có gì to tát, nhưng nếu cảm xúc của trẻ cứ bị dồn nén như vậy, đến một lúc nhất định nó sẽ chạm đến giới hạn và dẫn đến việc trẻ mắc các chứng trầm cảm,vô cảm, lo âu,… Vậy nên,lần sau thay vì ra lệnh cho bé ngừng khóc thì bạn hãy thử lắng nghe tâm sự của con mình và giúp con giải quyết vấn đề, như vậy mối quan hệ giữa hai người sẽ gắn bó hơn nhiều.
8. “Bố mẹ hứa…”
Hãy thành thật đi, nếu bạn đã có những đứa con nhỏ, vậy ắt hẳn bạn đã có không dưới một lần hứa lèo với chúng cho qua chuyện phải không nào. “Bố hứa cuối tuần sẽ cho con đi chơi”, “Mẹ hứa sẽ mua cho con món đồ chơi này”… và rồi chỉ một lúc sau bạn đã quên mất luôn. Lời hứa bạn nói ra thật dễ dàng, nhưng đối với tâm hồn ngây thơ của con trẻ thì không dễ dàng như thế. Trẻ sẽ đi từ háo hức, đợi chờ, rồi thất vọng vì bạn đã quên, nhưng rồi chúng lại được thắp lên hi vọng khi bận hứa sẽ đền bù cho trẻ, và roii lại thất vọng… Những chuỗi ấy cứ liên tục kéo dài, đến một lúc trẻ sẽ mất dần đi niềm tin nơi cha mẹ, đồng thời cũng sẽ không còn tôn trọng cha mẹ như trước nữa. Ngoài ra thì chính bạn cũng đang làm gương cho một thói quen rất xấu: thất hứa. Bố mẹ có thể thất hứa những việc nhỏ, rồi trẻ thấy chẳng sao cả, và chúng cũng bắt chước theo…
Thế nên là các bậc phụ huynh thân mến, hãy thật cẩn thận khi đưa ra bất kì một lời hứa nào đối với con trẻ, hoặc nếu trót hứa rồi thì hãy cố gắng hoàn thành nó nhé.
9. “Chuyện này chẳng có gì to tát cả”
Đôi khi, trẻ em thường rất coi trọng những tứh nhỏ nhặt mà người lớn chúng ta thường quên mất. Đó có thể đơn giản là việc không giữ lời hứa, việc nói dối hay bất kì việc gì khác, nhưng nhìn chung chúng đều khiến trẻ cảm thấy mình chẳng cần quan trọng những thứ tiểu tiết như vậy nữa. Hay là khi bạn nói “Mẹ biết con rất muốn làm điều đó, nhưng chưa thể có kết quả nhanh thế đâu.” Vậy là trẻ biết dù chúng có cố thế nào thì cũng không thể làm mọi việc tốt hơn, vậy sau này đối với những việc khác cũng không cần ra sức nỗ lực làm gì.
Nếu thực sự việc trẻ làm không thể thực hiện được, hay nhẹ nhàng nói với bé để bé hiểu, vậy thì trẻ sẽ có cảm giác được tôn trọng và thuyết phục hơn là cố gắng khiến trẻ nghĩ việc đó không quan trọng.
10. “Tại sao con lại làm như thế hả?”
Đúng là khi trẻ làm sai việc gì đó, bạn nên hỏi rõ lí do. Tuy nhiên, hãy lưu ý thái độ một chút, nhẹ nhàng, bình tĩnh chứ đừng phản ứng gay gắt hay cáu giận. Rất có thể bạn sẽ khiến trẻ sợ hãi và không dám nói ra suy nghĩ của mình.
Hãy nhẹ nhàng ngồi xuống hỏi thăm “Nói cho mẹ nghe, tại sao con lại làm vậy ?” Thay vì phải một mình ngồi trong phòng ấm ức, tức giận thì giờ trẻ sẽ có cơ hội bộc lộ cảm xúc, quan điểm của mình để hai bên thấu hiểu nhau hơn.

Cùng thảo luận